Βασικά συστατικά αντιηλιακών :
- Τα οργανικά (“χημικά”) αντηλιακά φίλτρα απορροφούν την υπεριώδη ακτινοβολία (UV), η οποία στη συνέχεια μετατρέπεται σε θερμότητα.
- Τα ανόργανα (“φυσικά” ή “ορυκτά”) φίλτρα απορροφούν κυρίως την UV ακτινοβολία και σε μικρότερο βαθμό τη διαχέουν και την ανακλούν(οξείδιο του ψευδαργύρου, ZnO και διοξείδιο του τιτανίου TiO₂).
- Συστατικά όπως τα οξείδια του σιδήρου και τα αντιοξειδωτικά μπορούν να επεκτείνουν την προστασία ώστε να συμπεριλαμβάνει και το ορατό φως (VL 400-700nm)
Χρησιμότητα αντιηλιακών στις διαταραχές μελάγχρωσης
Μελέτες υποστηρίζουν τη σημαντικότητα των αντηλιακών στην πρόληψη και αντιμετώπιση των διαταραχών μελάγχρωσης.
Στις περιπτώσεις των ασθενών με διαταραχές μελάγχρωσης έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον τα αντιηλιακά με χρώμα που πέρα από τα δραστικά UV φίλτρα, περιέχουν επιπλέον οξείδια σιδήρου μαζί με TiO₂(διοξείδιο τιτανίου) ή ZnO(οξείδιο ψευδαργύρου).
Έχει αποδειχθεί ότι προσφέρουν ευρύτερη και πιο αποτελεσματική προστασία και στο φάσμα του ορατού φωτός(VL 400-700nm). Το φάσμα του ορατού φωτός σχετίζεται μαζί με την υπεριώδη ακτινοβολία με διαταραχές μελάγχρωσης.
Επιπλέον, μπορεί να υπάρχει όφελος από την προσθήκη αντιοξειδωτικών σε αντηλιακές συνθέσεις για ενίσχυση της προστασίας έναντι VL (ορατού φωτός).
Καρκίνος του δέρματος και αντιηλιακά
Η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία (UVR) σχετίζεται με το 90% των δερματικών καρκινωμάτων, συμπεριλαμβανομένων του βασικοκυτταρικού καρκινώματος (BCC) και του ακανθοκυτταρικού καρκινώματος (SCC), με την UVB να παίζει τον κύριο ρόλο και την UVA να συμβάλλει σε μικρότερο βαθμό.
Η διαλείπουσα και αναψυχική έκθεση στον ήλιο νωρίς στη ζωή αποτελεί παράγοντα κινδύνου για το BCC, ενώ η χρόνια έκθεση σχετίζεται περισσότερο με την εμφάνιση SCC.
Συνεπώς, η φωτοπροστασία είναι πιο αποτελεσματική όταν εφαρμόζεται νωρίς και με συνέπεια.
Η χρήση αντηλιακού μειώνει τον αριθμό των ακτινικών υπερκερατώσεων, οι οποίες αποτελούν έμμεσο δείκτη για την ανάπτυξη ακανθοκυτταρικού καρκινώματος, SCC
Μελάνωμα και αντιηλιακή προστασία
Η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία (UVR) σχετίζεται με περίπου 65% των περιπτώσεων μελανώματος, αν και ο ακριβής της ρόλος στην παθογένεση του δερματικού μελανώματος δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως.
Φωτογήρανση και αντιηλιακή προστασία
Η UVA αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος της υπεριώδους ακτινοβολίας (UVR) που φτάνει στη γη, με σχετικά σταθερά επίπεδα καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και με σημαντική ικανότητα διείσδυσης, συμπεριλαμβανομένης της διέλευσης μέσα από το γυαλί.
Η UVA απορροφάται μερικώς στην επιδερμίδα, αλλά 20% έως 30% φτάνει στις βαθύτερες στοιβάδες του δέρματος και συμβάλλει στη φωτογήρανση.
Η φωτογήρανση εμφανίζεται ως λεπτές και βαθιές ρυτίδες, τελαγγειεκτασίες και διαταραχές μελάγχρωσης.
Εκτεταμένες μελέτες που σχετίζονται με τη διαδικασία φωτογήρανσης υποδηλώνουν ότι η UVA ακτινοβολία (ιδίως η μακρού μήκους κύματος UVA1) παίζει σημαντικό ρόλο, επιπρόσθετα της UVB και του ορατού φωτός (VL).
Τα φωτοσταθερά αντηλιακά με προστασία έναντι μακρού μήκους κύματος UVA έχουν αποδειχθεί ότι προστατεύουν από πολλούς δείκτες φωτογήρανσης.
Πως μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε σωστά τα αντιηλιακά
Υπάρχουν ισχυρές αποδείξεις ότι η σωστή χρήση αντηλιακού μπορεί να προλάβει τον καρκίνο του δέρματος και να μειώσει τα σημάδια φωτογήρανσης.
Οι συστάσεις της Aμερικανικής Δερματολογικής Εταιρείας σχετικά με τα αντηλιακά περιλαμβάνουν:
- Να εφαρμόζεται αντηλιακό ευρέος φάσματος, ανθεκτικό στο νερό, με τουλάχιστον SPF 30, 15 λεπτά πριν από την έκθεση στον ήλιο.
- Το αντηλιακό πρέπει να εφαρμόζεται γενναιόδωρα σε όλες τις εκτεθειμένες περιοχές του σώματος, χρησιμοποιώντας 2 έως 3 κουταλιές της σούπας για ολόκληρο το σώμα και 1 έως 2 κουταλάκια του γλυκού για πρόσωπο και λαιμό. Για πλήρη κάλυψη του μη καλυπτόμενου δέρματος σε ενήλικα απαιτείται κατά μέσο όρο 30 mL.
- Όταν βρίσκεστε σε εξωτερικό χώρο, το αντηλιακό πρέπει να επαναλαμβάνεται περίπου κάθε 2 ώρες, ή νωρίτερα μετά από κολύμπι ή εφίδρωση.
- Παράλληλα με το αντηλιακό, συνιστάται αναζήτηση σκιάς και χρήση προστατευτικών ρούχων, όπως μακριά μανίκια, καπέλα και γυαλιά ηλίου.
Ωστόσο, στην πραγματική χρήση, οι περισσότεροι άνθρωποι εφαρμόζουν 3 έως 4 φορές λιγότερο αντηλιακό από την απαιτούμενη ποσότητα, με αποτέλεσμα να είναι και μικρότερος ο δείκτης προστασίας.
Παιδιά και αντιηλιακή προστασία
Υπολογίζεται ότι τουλάχιστον 25% της συνολικής έκθεσης στην υπεριώδη ακτινοβολία στη διάρκεια της ζωής αποκτάται πριν την ηλικία των 20 ετών.
Τα βρέφη και τα παιδιά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στις επιδράσεις της UVR, λόγω:
- Μεγαλύτερης αναλογίας επιφάνειας σώματος προς βάρος
- Ραγδαίας κυτταρικής ανάπτυξης, όπου το DNA είναι πιο επιρρεπές σε μεταλλάξεις.
Επομένως, η εκπαίδευση για φωτοπροστασία από την πρώιμη παιδική ηλικία είναι κρίσιμη.
- Για παιδιά άνω των 6 μηνών: συνιστάται αντηλιακό ευρέος φάσματος, SPF 30+.
- Για βρέφη κάτω των 6 μηνών: προτιμάται αποφυγή έκθεσης στον ήλιο και φυσική προστασία (ρούχα, σκιά).
Η χρήση αντηλιακού καλό είναι να αποφεύγεται αν είναι δυνατόν.
Φυσικά αντηλιακά φίλτρα ή αντηλιακά ειδικά για βρέφη μπορεί να είναι λιγότερο ερεθιστικά για το δέρμα.
