Τα οξυτενή κονδυλώματα προκαλούνται από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (Human Papillomavirus – HPV), έναν πολύ συχνό ιό που μεταδίδεται κυρίως με τη σεξουαλική επαφή. Ο HPV αποτελεί τη συχνότερη σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη παγκοσμίως. Υπολογίζεται ότι οι περισσότεροι σεξουαλικά ενεργοί άνθρωποι θα μολυνθούν κάποια στιγμή στη ζωή τους.
Η λοίμωξη συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα και μπορεί να παραμένει ασυμπτωματική για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σε ορισμένες περιπτώσεις εκδηλώνεται με την εμφάνιση οξυτενών κονδυλωμάτων στην περιοχή των γεννητικών οργάνων ή του πρωκτού.
Στο δερματολογικό ιατρείο γίνεται διάγνωση, θεραπεία και παρακολούθηση των κονδυλωμάτων, καθώς και ενημέρωση για την πρόληψη της HPV λοίμωξης.
Τι είναι ο HPV;
Ο HPV είναι ένας DNA ιός που προσβάλλει το δέρμα και τους βλεννογόνους. Μέχρι σήμερα έχουν ταυτοποιηθεί περισσότεροι από 200 τύποι HPV. Από αυτούς:
- περίπου 40 τύποι μολύνουν την περιοχή των γεννητικών οργάνων
- ορισμένοι προκαλούν καλοήθεις βλάβες όπως τα κονδυλώματα
- άλλοι σχετίζονται με την ανάπτυξη καρκίνου του τραχήλου της μήτρας και άλλων οργάνων
Οι τύποι HPV χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες
Χαμηλού κινδύνου τύποι
Προκαλούν κυρίως οξυτενή κονδυλώματα. Οι πιο συχνοί είναι:
- HPV 6
- HPV 11
Οι δύο αυτοί τύποι ευθύνονται για περίπου 90% των κονδυλωμάτων.
Υψηλού κινδύνου τύποι
Σχετίζονται με την ανάπτυξη καρκίνου. Οι σημαντικότεροι είναι:
- HPV 16
- HPV 18
- HPV 31
- HPV 33
- HPV 45
- HPV 52
- HPV 58
Ο HPV 16 είναι ο συχνότερος τύπος που σχετίζεται με καρκίνο.
Πώς μεταδίδονται τα κονδυλώματα;
Η μετάδοση γίνεται κυρίως μέσω:
- σεξουαλικής επαφής
- δερματικής επαφής με μολυσμένη περιοχή
- επαφής δέρμα-με-δέρμα στην περιοχή των γεννητικών οργάνων
Ο HPV μεταδίδεται με άμεση επαφή δέρματος και όχι μόνο μέσω σωματικών υγρών. Η χρήση προφυλακτικού μειώνει αλλά δεν εξαλείφει πλήρως τον κίνδυνο μετάδοσης, επειδή ο ιός μπορεί να μεταδοθεί από περιοχές δέρματος που δεν καλύπτονται από το προφυλακτικό.
Η λοίμωξη μπορεί να έχει μεγάλη περίοδο επώασης. Τα κονδυλώματα μπορεί να εμφανιστούν μήνες ή και χρόνια μετά τη μόλυνση, επομένως η εμφάνισή τους δεν σημαίνει απαραίτητα πρόσφατη μετάδοση.
Πού εμφανίζονται τα κονδυλώματα;
Τα οξυτενή κονδυλώματα μπορεί να εμφανιστούν στην περιοχή των γεννητικών οργάνων ή του πρωκτού.
Στις γυναίκες
- αιδοίο
- κόλπος
- τράχηλος μήτρας
- περιπρωκτική περιοχή
Στους άνδρες
- πέος
- όσχεο
- βουβωνική χώρα
- περιπρωκτική περιοχή
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν και:
- στον πρωκτό
- στο στόμα ή στον φάρυγγα
Τα κονδυλώματα μπορεί να είναι μονήρη ή πολλαπλά και να εμφανίζονται ως μικρές προεξοχές στο δέρμα, μερικές φορές με μορφή που θυμίζει «κουνουπίδι».
Ποια είναι η φυσική πορεία της λοίμωξης;
Η εξέλιξη της HPV λοίμωξης διαφέρει από άτομο σε άτομο. Σε αρκετές περιπτώσεις:
- το ανοσοποιητικό σύστημα καταφέρνει να καθαρίσει τον ιό μέσα σε 1-2 χρόνια
- οι βλάβες μπορεί να υποχωρήσουν αυτόματα
Σε ορισμένες περιπτώσεις όμως:
- ο HPV μπορεί να παραμείνει στο σώμα για πολλά χρόνια
- μπορεί να εμφανιστούν υποτροπές κονδυλωμάτων
- μπορεί να αναπτυχθούν προκαρκινικές αλλοιώσεις
Έχει παρατηρηθεί ότι περίπου 20–30% των ασθενών εμφανίζουν υποτροπή κονδυλωμάτων μετά τη θεραπεία.
Η συνήθης περίοδος επώασης για τα κλινικά εμφανή κονδυλώματα είναι από τρεις εβδομάδες έως οκτώ μήνες. Μετά την αρχική εμφάνιση, τα κονδυλώματα μπορεί είτε να αυξάνονται σε αριθμό και μέγεθος είτε να υποχωρούν αυτόματα.
Έως και το 30% των κονδυλωμάτων υποχωρούν αυτόματα μέσα σε τέσσερις μήνες. Ωστόσο, η εξαφάνιση των ορατών βλαβών δεν εγγυάται την εκρίζωση της λοίμωξης από τον HPV.
Παράγοντες κινδύνου
Ορισμένοι παράγοντες αυξάνουν την πιθανότητα μόλυνσης ή επιμονής του HPV:
- πολλαπλοί σεξουαλικοί σύντροφοι
- πρώιμη έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας
- εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα
- κάπνισμα
- άλλες σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις
- ανοσοκαταστολή (π.χ. HIV λοίμωξη)
Σε άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα τα κονδυλώματα μπορεί να είναι πιο εκτεταμένα και να υποτροπιάζουν συχνότερα.
Ποιες παθήσεις σχετίζονται με τον HPV;
Καλοήθεις βλάβες
- οξυτενή κονδυλώματα
- δερματικές μυρμηγκιές
Προκαρκινικές αλλοιώσεις
- δυσπλασία τραχήλου μήτρας
- αλλοιώσεις στον πρωκτό
- αλλοιώσεις στο πέος ή στο αιδοίο
Καρκίνους. Ο HPV συνδέεται με:
- καρκίνο τραχήλου μήτρας
- καρκίνο πρωκτού
- καρκίνο πέους
- καρκίνο στοματοφάρυγγα
- καρκίνο αιδοίου και κόλπου
Σχεδόν όλες οι περιπτώσεις καρκίνου του τραχήλου της μήτρας σχετίζονται με HPV λοίμωξη.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση βασίζεται κυρίως:
- στην κλινική εξέταση από δερματολόγο
- στην κολποσκόπηση (στις γυναίκες)
- σε HPV DNA test
- στο τεστ Παπανικολάου
Σε περιπτώσεις όπου η διάγνωση δεν είναι σαφής ή υπάρχει υποψία άλλης πάθησης, μπορεί να χρειαστεί βιοψία της βλάβης.
Η έγκαιρη διάγνωση βοηθά στην πρόληψη επιπλοκών και στην επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.
Πώς γίνεται η θεραπεία των κονδυλωμάτων;
Η θεραπεία των κονδυλωμάτων στοχεύει κυρίως στην αφαίρεση των βλαβών και στη μείωση των συμπτωμάτων. Οι συχνότερες θεραπείες είναι:
- κρυοθεραπεία
- laser
- διαθερμοπηξία
- χειρουργική αφαίρεση
- τοπικά φαρμακευτικά σκευάσματα
Η επιλογή της θεραπείας εξαρτάται από:
- το μέγεθος των βλαβών
- τον αριθμό τους
- τη θέση εμφάνισης
- την κατάσταση του ανοσοποιητικού συστήματος
- τις προτιμήσεις του ασθενούς
Σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν περισσότερες από μία συνεδρίες θεραπείας.
Παρότι η θεραπεία αφαιρεί τα κονδυλώματα, δεν εξαλείφει πάντα πλήρως τον HPV, γι’ αυτό είναι πιθανή η επανεμφάνιση των βλαβών.
Η πιθανότητα υποτροπής ποικίλλει ανάλογα με τη γενική κατάσταση του ασθενούς, το ανοσοποιητικό σύστημα και την έκταση της νόσου, αλλά περίπου 20 έως 30% των ασθενών εμφανίζουν υποτροπή (νέες βλάβες στην ίδια ή σε νέα σημεία) μέσα σε λίγους μήνες.
Παρόλα αυτά, οι περισσότερες λοιμώξεις από HPV που σχετίζονται με γεννητικά κονδυλώματα σε ανοσοεπαρκή άτομα υποχωρούν μέσα σε δύο χρόνια.
Η αποτελεσματικότερη πρόληψη της HPV λοίμωξης είναι ο εμβολιασμός κατά του HPV.
Σήμερα χρησιμοποιείται κυρίως το εννιαδύναμο εμβόλιο (9-valent HPV vaccine, στοχεύει στους τύπους 6,11,16,18,31,33,45,52,58), το οποίο προστατεύει από 9 τύπους HPV που προκαλούν:
- κονδυλώματα
- καρκίνο τραχήλου μήτρας
- άλλους HPV-σχετιζόμενους καρκίνους
Το εμβόλιο συστήνεται:
- σε κορίτσια και αγόρια πριν την έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας
- σε εφήβους
- σε νεαρούς ενήλικες
Ο εμβολιασμός έχει αποδειχθεί ότι μειώνει σημαντικά την εμφάνιση HPV λοιμώξεων και κονδυλωμάτων.
Κλείστε ραντεβού για έλεγχο και θεραπεία κονδυλωμάτων
Εάν παρατηρείτε:
- βλάβες στην περιοχή των γεννητικών οργάνων
- αλλαγές στο δέρμα
- ή έχετε διαγνωστεί με HPV
επικοινωνήστε με το ιατρείο μας για έγκαιρη διάγνωση και εξατομικευμένη θεραπεία.
Η σωστή αντιμετώπιση βοηθά:
- στην αποφυγή επιπλοκών
- στη μείωση της μετάδοσης του ιού
- στην καλύτερη παρακολούθηση της HPV λοίμωξης.
