Η απώλεια των τριχών του τριχωτού της κεφαλής οδηγεί σε μία κατάσταση που στην δερματολογία ονομάζεται αλωπεκία και η οποία συχνά έχει σημαντικές επιπτώσεις στην ζωή μας. Οι αλωπεκίες διακρίνονται στις ουλωτικές και στις μη-ουλωτικές. Στην πρώτη περίπτωση καταστρέφονται τα τριχοθυλάκια (σχηματισμοί μέσα στο δέρμα από τους οποίους παράγονται οι τρίχες) ενώ στην δεύτερη τα τριχοθυλάκια σταδιακά ατροφούν με αποτέλεσμα να επηρεάζεται τόσο ο ρυθμός ανάπτυξης όσο και η διάμετρος της τρίχας.
Η πιο συχνή από τις μη-ουλωτικές αλωπεκίες είναι η ανδρογενετική αλωπεκία ή εξαρτώμενη από ανδρογόνα αλωπεκία. Επίσης διάφορα φάρμακα, ενδοκρινολογικές παθήσεις (π.χ. θυρεοειδοπάθειες), αυτοάνοσα νοσήματα, έντονο stress μπορεί να προκαλέσουν τριχόπτωση.
Η ανάπτυξη της τρίχας περιλαμβάνει διαφορετικές φάσεις, την αναγενή κατά την οποία η τρίχα αναπτύσσεται, την καταγενή η οποία αποτελεί ένα μεταβατικό στάδιο προς την τελογενή φάση όπου σταματά η ανάπτυξη της τρίχας.
Φυσιολογικά το 84% περίπου των τριχών μας βρίσκονται σε φάση ανάπτυξης και η οποία μπορεί να διαρκέσει από κάποιους μήνες έως 7 χρόνια.
Σε ότι αφορά την τελογενή φάση το 14% των τριχών βρίσκονται φυσιολογικά σε αυτή. Τα μαλλιά μας μεγαλώνουν 0.35-0.37mm την ημέρα. Όσο περισσότερο διαρκεί η αναγενής φάση τόσο πιο μακριά είναι τα μαλλιά.
Αυτό που συμβαίνει στην ανδρογενετική αλωπεκία (κοινή φαλάκρα) είναι σταδιακή λέπτυνση και αραίωση των τριχών σε συγκεκριμένες ορμονικά ελεγχόμενες περιοχές του τριχωτού της κεφαλής. Στους άνδρες παρατηρείται στην μετωπιαία, κροταφοβρεγματική περιοχή με υποχώρηση της γραμμής της τριχοφυίας, ενώ στις γυναίκες παρατηρείται περισσότερο διάχυτη λέπτυνση κατά μήκος της βρεγματικής περιοχής χωρίς να υποχωρεί η γραμμή της τριχοφυίας.
Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της ανδρογενετικής αλωπεκίας στους άνδρες είναι η μινοξιδίλη και η φιναστερίδη. Η μινοξιδίλη εφαρμόζεται στις προβληματικές περιοχές του τριχωτού της κεφαλής με τη μορφή διαλύματος δύο φορές την ημέρα. Στους ασθενείς με καλή ανταπόκριση η ελάττωση της απώλειας των τριχών αρχίζει να γίνεται αισθητή μετά από 3 μήνες θεραπείας, ενώ η αποτελεσματικότητά της κορυφώνεται μετά τους 6 μήνες και στον χρόνο σταθεροποιείται. Η βελτίωση χάνεται όταν η θεραπεία διακόπτεται επί 3-4 μήνες.
Η φιναστερίδη είναι φάρμακο το οποίο χορηγείται από το στόμα, χρησιμοποιείται επίσης στην υπερτροφία του προστάτη σε υψηλότερες όμως δόσεις.
Στις γυναίκες τα φάρμακα που χρησιμοποιούμε για την αντιμετώπιση της ανδρογενετικής αλωπεκίας είναι η μινοξιδίλη και φάρμακα από του στόματος με αντιανδρογόνο δράση (πχ σπιρονολακτόνη).
Λίγα λόγια για την μινοξιδίλη:
Τοπική μινοξιδίλη
- Η μινοξιδίλη είναι προφάρμακο, ενεργοποιείται στον θύλακα της τρίχας μέσω ενός ενζύμου, στην βιολογικά ενεργή μορφή της.
- Το 40% των ασθενών ανταποκρίνεται στην θεραπεία με τοπική μινοξιδίλη.
- Υπάρχει διαγνωστικό τεστ που προβλέπει με ακρίβεια εάν κάποιος θα ανταποκριθεί ή όχι.
Από του στόματος μινοξιδίλη
- Δεν λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο σε σχέση με την τοπική μινοξιδίλη, για τον λόγο αυτό ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στην τοπική μiνοξιδίλη έχουν καλύτερη ανταπόκριση στην πόσιμη μορφή του φαρμάκου.
- Μια μεγάλη μελέτη έδειξε πως είναι ασφαλής η χορήγηση της μινοξιδίλης από το στόμα.
- Συνήθης δόση, 5 mg στους άνδρες, 2.5 mg στις γυναίκες.
- Επιπλέον η πόσιμη μινοξιδίλη χρησιμοποιείται ως θεραπεία σε πολλές μορφές αλωπεκίας και όχι μόνο στην ανδρογενετική αλωπεκία.
Νεότερες θεραπείες σε διάφορες μορφές αλωπεκίας:
Γυροειδής αλωπεκία:
JAK αναστολείς (baricitinib, ritlecitinib) στην γυροειδή αλωπεκία, συνήθως δεύτερης γραμμής θεραπεία, αλλά σε κάποιες χώρες πρώτης γραμμής μετά τα κορτικοστεροειδή.
Frontal Fibrosing Alopecia ( μετωπιαία ινωτική αλωπεκία):
Dutasteride σε δόση 5 κάψουλες 0.5 mg / κάψουλα. Η χορήγηση γίνεται 1 φορά την εβδομάδα
PRP επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως θεραπεία στην μετωπιαία ινωτική αλωπεκία.
Μινοξιδίλη από το στόμα βοηθά στην αύξηση της πυκνότητας των μαλλιών στις μη προσβεβλημένες περιοχές του τριχωτού της κεφαλής.
Ενθαρρυντικά νέα για την αντιμετώπιση της ανδρογενετικής αλωπεκίας υπάρχουν από τον χώρο της μεταμόσχευσης μαλλιών. Μεταφέρονται μεμονωμένα τριχοθυλάκια στις περιοχές αραίωσης από τις περιοχές “δότριες” τα οποία διατηρούν τα γενετικά χαρακτηριστικά τους και δεν πέφτουν με την πάροδο του χρόνου. Τα αποτελέσματα είναι μόνιμα γιατί τα μαλλιά της “δότριας” περιοχής είναι γενετικά προγραμματισμένα να διατηρηθούν εφ’ όρου ζωής.
Μια άλλη καινούργια θεραπεία που εφαρμόζεται στην ανδρική αλλά και την γυναικεία τριχόπτωση είναι η αυτόλογη μεσοθεραπεία PRP. Το PRP είναι μια μέθοδος ανάπλασης με αυξητικούς παράγοντες ενεργοποιημένων αιμοπεταλίων. Οι αυξητικοί αυτοί παράγοντες ενεργοποιούν τα τριχοθυλάκια και αποκαθιστούν την αραίωση του τριχωτού της κεφαλής.
Η θεραπεία ξεκινά με την συλλογή 10 ml αίματος του ασθενή . Στην συνέχεια το αίμα φυγοκεντρείται και το πλάσμα που προκύπτει από την φυγοκέντρηση εγχύεται στο τριχωτό της κεφαλής .
Τα μαλλιά μας δεν επηρεάζονται μόνο από ορμονικούς παράγοντες. Φάρμακα αλλά και το έντονο stress μπορεί να οδηγήσουν σε τριχόπτωση. Στις περιπτώσεις αυτές μιλάμε για τελογενή τριχόροια, μπορεί να διαρκέσει 3-4 μήνες, ενώ η πυκνότητα των μαλλιών μπορεί να χρειασθεί 6-12 μήνες για να αποκατασταθεί.
